Alfred Vierling over het Joegoslaviëtribunaal: “Er hangt dus een enorme vieze lucht rond deze instelling.”

Vanuit Joegoslaviëtribunaal kwam deze week het bericht dat men aan het einde van het jaar de deuren gaat sluiten en de lopende zaken worden overgedragen aan het VN Internationaal Restmechanisme voor Straftribunalen. Dit bewuste tribunaal werd in 1993 door Verenigde Naties opgericht, ten tijde van de oorlog in Joegoslavië, die plaatsvond van begin 1991 tot en met 2001. Het tribunaal heeft als voornaamste doel het vervolgen en bestraffen van oorlogsmisdadigers. Op de werking hiervan kwam echter de nodige kritiek, ook vanuit Nederland, zo deed politicoloog Alfred Vierling bij dit tribunaal aangifte tegen drie leden van de toenmalige Nederlandse regering. Hij reageert op enkele vragen van ReAct.

Op uw website valt te lezen dat u aangifte heeft gedaan tegen drie leden van de toenmalige Nederlandse regering, wat was hier exact de reden voor?

Ja, dat heb ik gedaan op 12 oktober 1999. Ik deed dit met medewerking van Christopher Black – die ik kende uit een internationaal juristengezelschap om Slobodan Milošević bij te staan – die dat tegen zijn regering of leden van zijn regering in Canada en wat Griekse rechters tegen de regering in Griekenland. Dit wegens de illegale bombardementen van de NAVO op Joegoslavië, de gevolgen daarvan waren tijdelijk, althans al in schriftelijk bewijsmateriaal uitgebracht door de Ambassade in Belgrado. Twee witboeken, één over de slachtoffers en één over de materiële schade ten gevolge van die bombardementen, althans die waren toen nog gaande, maar een groot deel daarvan is toen gedocumenteerd en die kon ik dus aanvoegen bij mijn aanklacht. Die betreft oorlogsmisdaden, omdat de NAVO-bombardementen helemaal niet de toestemming hadden van de VN-veiligheidsraad en natuurlijk ook niet van de regering van Joegoslavië en er werden een aantal internationale verdragen gewoon geschonden. Nu wat is eigenlijk de achtergrond, dat is natuurlijk mijn schaamte inwoner te zijn van Den Haag, waar dit totaal CIA-schijntribunaal en andere internationale organisaties staan.

U moet bedenken dat in de ontstaansgeschiedenis van dit tribunaal men ziet dat de financiering ervan grotendeels door George Soros geschied en als je in de procedures kijkt dan lees je ook allerlei mankementen van dat tribunaal waardoor het eigenlijk met een normale strafrechtbank niets te maken heeft. Je moet dan denken aan voorzieningen, financiële, voor de getuigen van de vervolger, maar niet voor de getuigen à décharge van de verdediging. Allerlei procedurele mankementen die opvallen als je het vergelijkt met de gewone rechtbank, de nationale rechtbank. We zitten daar al met Angelsaksisch strafrecht, strafprocesrecht, wat heel erg afwijkt van het Europese procesrecht. Dus het is een duidelijk Angelsaksisch overwinnings-tribunaal. Ik wist natuurlijk wel toen ik een klacht inleverde dat je dat dan deed bij de duivel, maar ik had nooit verwacht dat mijn stuk ook nog, ingeleverd bij tribunaal-medewerker Gavin E. Ruxton, verduisterd zou worden, omdat ik er eigenlijk nooit een officieel antwoord ook maar van heb gekregen, ook van de ontvangst niet, terwijl ik het ter hand heb gesteld. Maar er zijn wel meer zaken verdwenen.

Wat zijn dan uw bevindingen over de afhandeling van uw aanklacht. Ik begrijp dat deze niet eens is aangenomen of behandeld? Begrijp ik dat goed?

Dat is juist. Artikel 18.1 van de constitutie en 18.4 van het statuut die geven dus aan dat je een klacht kon indienen en dat is niet behandeld, maar het is ten eerste formeel niet in behandeling genomen. Ik ben op twee open dagen van het tribunaal geweest om te vragen waar het nou gebleven is en dan wordt vriendelijk verwezen naar hun archief en daar is het dan weer niet te vinden. U moet wel bedenken dat toen al, van Carla Del Ponte dan de hoofdaanklager, die heeft duidelijk gezegd dat er voor het tribunaal geen aanleiding was te onderzoeken of de NAVO-oorlogsmisdaden had begaan. Dus er was natuurlijk geen vervolgingsplicht, we hebben dat ook in het Nederlands recht daar kennen we het opportuniteitsbeginsel, dus ze hebben gewoon niet willen kijken naar de eventuele oorlogsmisdaden door de NAVO-lidstaten. Overigens niet met dit tribunaal te verwarren, is er natuurlijk ook nog een internationaal gerechtshof in het Vredespaleis in Den Haag en dat heeft destijds ook de klachten van de staat Joegoslavië niet ontvankelijk verklaard.

Het tribunaal geeft aan als doel te hebben het vervolgen en bestraffen van oorlogsmisdadigers. Heeft het tribunaal volgens u hieraan voldaan?

Hun doel is natuurlijk breder gesteld. Ze begonnen al wel met het mankement dat de grote landen, de Verenigde Staten de Chinese Volksrepubliek, dit tribunaal weliswaar hielpen oprichten, maar veroordeling van hun eigen onderdanen uitsloten. Dus laat ik zeggen, bijvoorbeeld Amerikaanse oorlogsmisdadigers Madeleine Albright, Bill Clinton en zo, die blijven dan buiten beeld, daarom heb ik gesproken over overwinningsrecht. Er is in de Verenigde Staten zelfs een wet aangenomen dat de Amerikanen eenzijdig hebben verklaard op het Scheveningse strand te komen landen, mochten er krijgsgevangenen worden gemaakt door het tribunaal van hun onderdanen, dat ze die zouden kunnen komen bevrijden. Laat ik zeggen, het is natuurlijk al vleugellam van start gegaan, je kunt je ook afvragen of internationale strafrechttribunalen die onder zulke beperkende omstandigheden partijdig van start gaan het internationaal recht of internationaal stafrecht wel dienen. Ik ben niet de enige criticus, er is een boek geschreven dat heet Blufpoker door Geert-Jan Knoops, dat die tribunalen, waaraan hij zelf ook wel heeft meegewerkt in Afrika, eigenlijk zo partijdig zijn dat het de vraag is of je daarmee een goede start voor internationale strafrechtprocedures wel dient.

Er waren wel meer stukken die waren verdwenen, Milošević die in ieder geval tijdens zijn vastzetten onder verantwoordelijkheid van het tribunaal is gestorven, medische verzorging werd onthouden of zelfs het verkeerde gegeven. Die verdedigde zichzelf en zijn verdedigingsrede verdween en kwam helemaal niet op de website van het tribunaal, ik heb hem wel via zijn advocaat. Nu ze dan als het ware zijn gesloten, althans geen nieuwe zaken meer aannemen, heeft men een overzicht gegeven van wat er nu is gebeurd met die 161 mensen die zij hebben aangeklaagd. Nou daarvan wachten er nog 12 op een eindvonnis, 6 wachten nog om te worden overgedragen, 4 zouden nog moeten worden berecht, 10 staan er voor het hoger beroep, 80 zijn er al veroordeeld en daarvan zijn er 4, dat is interessant, overleden terwijl ze in afwachting waren van hun vonnis. Daar staat iets niet bij, want het vonnis over meneer Milošević is dat hij eigenlijk is vrijgesproken van alle oorlogsmisdaden, alleen dat hebben ze dan weer niet openlijk, met open vizier toegegeven, dat staat in de ongelooflijke grote stapel stukken tussendoor vermeld die behoren bij de zaak tegen Radovan Karadžić en Ratko Mladić. Daarin kun je dus zien dat zij tegenover Milošević helemaal geen zaak hebben. Er hangt dus een enorme vieze lucht rond deze instelling.

U wilde nog iets over de Nederlandse deelname aan de NAVO-bombardementen zeggen?

Nederland deed ook mee aan de bombardementen in Joegoslavië in het kader van de NAVO, in mijn aanklacht staat over onze missies… u moet wel bedenken Nederland maakt nooit bekend waar ze bombardeert dat doen we nu nog niet, we bombarderen dus wel ook nu in Pakistan en Afghanistan, maar wij melden nooit waar wij dat doen. De Amerikanen doen dat nog wel eens, zo van we hebben een ziekenhuis gebombardeerd, jammer, foutje, maar die geven dat dan ook nog toe, dat doen wij niet. Maar wij hebben in het kader van de Operatie Allied Force 1300 missies gevlogen en daarbij 800 bommen en rakketten neergegooid. Nou moet u bedenken, ik neem u even terug naar een brug bij Varvarin, de eerste doelen van de bombardementen worden wel door de ministerraad van de NAVO vastgesteld, maar bommenwerpers kunnen niet met die bommen weer terug als ze niet zijn afgegaan, afgegooid anders zouden ze zichzelf opblazen, dus dan moeten ze die in een tweede vlucht toch weer ergens neergooien.

Bij die brug bij Varvarin daar was een meisje, Sonja Milenkovic, daarvan heb ik ouders gesproken en verdedigd, want dat meisje was bezig de gewonden te verzorgen van de eerste bombardementen, na het tweede rondje werd ze door de Nederlandse f-16 piloten gewoon weggebombardeerd. De jongens van de F-16’s hebben daar lintjes voor gekregen, maar de ouders kwamen naar Den Haag en Jozias Van Aartsen, die was Minister van Buitenlandse Zaken tijdens de bombardementen en later dus Burgemeester van Den Haag, die wilde die ouders niet eens ontvangen. Voor zover dus de houding van Nederlandse politici die altijd hun mond vol hebben over mensenrechten.

Ik heb natuurlijk naast hem ook de minister-president Wim Kok gedaagd en Frank De Grave die was minister van Defensie en u moet bedenken dat dit conflict eigenlijk ging, over eerst Kosovo en dan die oorlog met Bosnië. Maar wat was de aanleiding hiervoor? Een geënsceneerd filmpje met prikkeldraad over een zogenaamd concentratiekamp, maar dat weten we op film dat was helemaal geënsceneerd. Dat prikkeldraad was gewoon door journalisten zelf om een magere patiënt – die daar toevallige liep – heen gezet, we hebben op beeld hoe dat is gedaan. Zo wordt er altijd een aanleiding, casus belli geënsceneerd, maar uiteindelijk is zo’n beetje een heel land gebombardeerd.

3 reacties